Kategori: Makaleler

Kürtçe Şemmame Ne Demek? Kültürel Bir Söz ve Gelenek Üzerine Derinlemesine Bir İnceleme Giriş: Kültürün Dokusu, Bir Kelimenin Ardındaki Anlam Bir kelime, insanın kimliğini, toplumunu ve tarihini ne kadar derinden etkiler? Diyelim ki, bir sabah bir arkadaşınız size “şemmame” kelimesinin anlamını sordu. Bu kelime, hem Kürtçe bir terim olarak kültürel bir mirası hem de yaşamı simgeliyor. Peki, gerçekten ne anlama geliyor? Farklı coğrafyalarda, yıllar içerisinde nasıl şekillendi, nasıl bir geçmişi var? Bugün, bu kelimeyi ve arkasındaki anlamı araştırarak hem tarihi bir yolculuğa çıkacağız hem de Kürt kültürüne dair önemli bir pencere açacağız. “Şemmame”, kulağa ne kadar tanıdık geliyorsa, bir o…

İktidar, Toplumsal Yapı ve Kuzu Böbreği: Bir Metafor Üzerinden Demokrasi ve Katılımın Derinlemesine İncelenmesi Hayat bazen en sıradan öğelerden bile derin sosyolojik ve siyasal anlamlar çıkarılabileceğini gösterir. Kuzu böbreği, belki de birçoğumuzun mutfakta yer verdiği bir et parçasıdır, ancak bu basit gıda maddesi, aslında bir toplumun iktidar yapıları, güç ilişkileri ve eşitsizliklerle nasıl şekillendiğine dair önemli bir metafor olabilir. Ne yazık ki, gündelik hayatın sıradan meseleleri, üzerinde çok fazla düşünmeden geçiştirdiğimiz, ancak toplumsal yapıları anlamada ve tartışmada derin bir yeri olan konulardır. Siyaset biliminden bakıldığında, bir toplumda gücün nasıl yapılandığını, kurumların nasıl şekillendiğini ve yurttaşlık ile demokrasinin sınırlarını sorgulamak, aslında…

“Bir pazar günü sadece gün müdür, yoksa bir bilginin kapısı mı?” Bir çocuk pazarda elindeki narın rengini sorgularken yalnızca meyvenin tazeliğini değil, dünyayı nasıl öğrendiğini de merak eder. Etrafında satıcılar, diğer alışveriş yapanlar ve sesler vardır; bu karmaşa bir bilgi kazası değil, epistemolojinin somut bir laboratuvarıdır. Peki bu bağlamda Bozüyük pazarı hangi gün diye sormak yalnızca takvimi öğrenmek midir? Yoksa yerel yaşamın ritmini, toplumsal etkileşimi ve değer üretimini anlamanın ilk adımı mıdır? Aşağıda bu soruyu üç farklı felsefi perspektiften —ontoloji, epistemoloji ve etik— bakarak tartışacağız ve okuyucuyu derin sorularla buluşturacağız. Bozüyük pazarı hangi gün? Resmî kayıtlara göre Bozüyük’teki açık semt…

Binamda Fay Hattı Var Mı? Psikolojik Bir Bakış Bir sabah, odanın köşesinde birkaç çatlak fark ettiniz. Hemen bir düşünce aklınıza gelir: “Binamda fay hattı var mı?” Hemen aklınızda beliren bu sorunun kaynağını sorgularken, beyninizin nasıl işlediğini merak etmeye başlarsınız. O an, aslında fiziksel değil de psikolojik bir fay hattı ile karşı karşıya olabilirsiniz. İnsanlar, çevrelerindeki en ufak değişimlere bile, güvenlik ve belirsizlik duygularını tetikleyen şekilde tepki verebilirler. Bu yazıda, fay hattı gibi somut bir fenomeni, insanın zihinsel süreçleriyle inceleyecek ve duygusal zekâ, sosyal etkileşim gibi psikolojik kavramlarla bağlantı kurarak daha derin bir anlayış geliştireceğiz. Psikolojik Fay Hattı: Bilgi ve Korku…

Akşam Yemeğine Ne Yapabilirim Etsiz? Lezzetli ve Sağlıklı Alternatifler Düşünsenize, akşam yemeği için bir şeyler hazırlamanız gerekiyor ama bu akşam et istemiyorsunuz. Belki de daha sağlıklı bir seçenek arıyorsunuz, belki de etin pahalı olması ya da beslenme alışkanlıklarınızın değişmesi bu kararı almanıza neden oldu. Ama ne yapmalı? Sebzelerle yapılan yemekler bazen sınırlayıcı olabilir, değil mi? Hadi, biraz daha derine inelim ve nasıl yaratıcı olabileceğimizi keşfedelim! Etsiz yemekler, son yıllarda sadece sağlıklı beslenme eğilimlerinin etkisiyle değil, aynı zamanda et tüketiminin çevresel etkileri üzerine yapılan tartışmalarla da daha fazla dikkat çekiyor. Hayatımıza giren veganlık, vejetaryenlik ve hatta peskatarizm gibi beslenme stilleri, akşam…

Akşam Kelimesinin Anlamı: Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Zamanın ne kadar değerli olduğunu hepimiz biliriz. Bir günün 24 saati, herkes için aynı uzunluktadır, ancak her anın değeri, içinde bulunduğumuz koşullara ve bizim bu zamanı nasıl değerlendirdiğimize göre değişir. Ekonomi, temelde bu “değer” kavramı üzerine kuruludur. Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her seçim bir fırsat maliyeti taşır. Akşam kelimesi, sadece günün bir zamanı değil, aynı zamanda günün sonunda birikmiş kararların ve bunların toplumsal, ekonomik etkilerinin sembolüdür. Akşamın, sosyal hayatımızda nasıl bir anlam taşıdığını sorgularken, bu kelimeyi mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden analiz etmek, günümüz ekonomik sistemlerini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.…

Vezere Ne Demek? Küresel ve Yerel Açıdan Bir İnceleme Vezere kelimesi, çoğumuzun zaman zaman duyduğu ancak anlamını tam olarak bilmediği bir terim olabilir. Özellikle Osmanlı tarihini ve kültürünü biraz daha yakından tanıyanlar, vezirin ne kadar önemli bir unvan olduğunu bilirler. Ancak vezere ne demek, bu unvanın kökeni ve günümüzde nasıl bir anlam taşıdığı hakkında daha fazla bilgi edinmek, bize sadece tarihsel bir perspektif sunmakla kalmaz, aynı zamanda kültürler arasındaki benzerlikler ve farklar üzerine de düşündürür. Bugün, hem yerel hem de küresel açıdan vezire dair düşündüklerimi ve öğrendiklerimi paylaşacağım. Vezere Ne Demek? – Osmanlı İmparatorluğu’ndan Günümüze Türk tarihinde ve özellikle Osmanlı…

Türkiye’nin En Büyük Limanı Nerededir? Sosyolojik Bir Bakışla Başlamak Bazen bir şehrin kıyısında durup denize bakarken, yalnızca gemileri değil; insanları, hikâyeleri ve görünmeyen ilişkileri de görmeye çalışırım. Limanlar tam da bu yüzden ilgimi çeker. Çünkü limanlar sadece yüklerin indirildiği, konteynerlerin sayıldığı mekânlar değildir; emekle sermayenin, yerelle küreselin, umutla belirsizliğin kesiştiği toplumsal düğüm noktalarıdır. “Türkiye’nin en büyük limanı nerededir?” sorusu ilk bakışta teknik bir bilgi talebi gibi görünse de, aslında bizi çok daha derin bir toplumsal analize davet eder. Bu yazıda, Türkiye’nin en büyük limanının nerede olduğunu netleştirdikten sonra, limanların toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileriyle nasıl iç…

Başlığı “Türkiye’deki ünlü girişimciler kimlerdir?” olan bu yazıya, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak kendi içsel sorgulamamla başlamak istiyorum. Hepimiz bir seçim anında, hangi fırsatı değerlendireceğimizi, ne kadar risk alacağımızı düşünüp tartarız. Peki bu kararlar sadece aklî değerlendirmeler midir, yoksa duygularımız ve sosyal çevremiz de bu anlarda rol oynar mı? Girişimcilik aslında salt bir iş kurma faaliyeti değil; bilişsel esneklik, duygusal zekâ ve sosyal etkileşim süreçlerinin sürekli olarak devrede olduğu bir insan deneyimidir. Bu yazıda Türkiye’deki önde gelen girişimcileri psikolojik bir mercekten incelerken, aynı zamanda okuyucuyu kendi içsel deneyimlerini sorgulamaya davet edeceğim. Hedef, sadece isimleri…

Have İsim Mi? İzmir’de, çayı yudumlarken sosyal medyada karşılaştığım her yeni “trend” beni şaşırtmaya devam ediyor. Özellikle dil ve iletişimdeki değişiklikler… Bu yazımda, son zamanlarda dildeki karmaşayı daha da arttıran “have isim mi?” meselesini ele alacağım. Dürüst olalım: Bazen bu konuda neredeyse beynim fırlayacak gibi oluyor. Bir yanda dildeki bu “yenilikler”in getirdiği özgürlük havası, diğer yanda ise anlam kargaşası yaratıp, dilin doğallığını ve açıklığını yok eden “özgürlükçü” akımlar var. Evet, “have isim mi?” sorusu sosyal medyada yükseldikçe, bu konuda söylemek istediğim çok şey var. Hadi gelin, hem güçlü hem zayıf yanlarıyla bu dile dair birkaç kelam edelim. “Have İsim Mi?”…